Autorką publikacji jest Patrycja Sanejko z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku. Przypomnijmy, że autorka zwróciła się o pomoc w pozyskaniu jak największej liczby źródeł i świadectw za pośrednictwem naszych mediów społecznościowych, gdzie prośba uzyskała ogromny rozgłos. Dziękujemy serdecznie wszystkim, którzy odpowiedzieli na nasz apel i udowodnili, że pamięć o tamtych wydarzeniach jest ciągle żywa. Publikacja jest hołdem oddanym więźniarkom obozu KL Ravensbrück.
26 maja 2023 r. w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Łapy, w przeddzień 79. rocznicy aresztowań mieszkańców Łap i okolic, miała miejsce promocja publikacji pod redakcją Patrycji Sanejko z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku „Historie nieopowiedziane… Wspomnienia obozowe Heleny Perkowskiej i innych kobiet z lat 1944-1945”.
Podczas wydarzenia głos zabrał dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku dr Marek Jedynak, który podkreślił konieczność ciągłego badania niemieckich zbrodni na Polakach, w tym również wywózek do niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych takich jak KL Ravensbrück. Podziękował za ogrom pracy redaktorce publikacji oraz zacytował fragment utworu znajdującego się w książce, podkreślając jak ważne jest ukazywanie prawdy o historii, szczególnie tej najtrudniejszej.
Lubiłam oglądać kamienie,
Nagie są, proste jak prawda. – Grażyna Chrostowska, Kamienie.
Natomiast burmistrz Łap Krzysztof Gołaszewski podziękował za podjęcie tego trudnego i traumatycznego dla wielu mieszkańców Łap tematu Patrycji Sanejko oraz Instytutowi Pamięci Narodowej. Podkreślił również, że jeszcze do niedawna był to temat wręcz niemożliwy do podjęcia i przekazywany głównie ustnie z pokolenia na pokolenie.
Autorka publikacji Patrycja Sanejko na wstępie przedstawiła natomiast zarys historyczny dotyczący niemieckiego obozu KL Ravensbrück prezentując krótki film dokumentalny. Ukazała również fotografie ukazujące w jaki sposób obecnie wyglądają pozostałości po tym obozie. Po przedstawieniu treści publikacji przez redaktorkę, głos zabrał bratanek Heleny Perkowskiej – Mirosław, który udostępnił Patrycji Sanejko pamiętnik autorstwa jego stryjenki. Następnie odbyła się gorąca dyskusja z redaktorką, podczas której pojawiło się wiele wzruszeń.
Publikacja to pamiętnik łapianki – Heleny Perkowskiej, ale również wspomnienia innych kobiet, które razem z nią zostały tego dnia aresztowane i osadzone w obozie KL Ravensbrück. Książka zawiera 150 biogramów więzionych kobiet, a także listę aresztowanych wówczas mężczyzn. Aresztowania miały miejsce po akcji oddziału Kedyw Armii Krajowej, który 25 maja 1944 roku przeprowadził atak zbrojny na jadące trasą Łomża-Białystok ciężarówki i samochody z żandarmami niemieckimi, z których kilkoro zginęło. W odwecie wydano rozkaz, żeby na terenie obwodu białostockiego aresztować 1,5 tysiąca osób. Największe aresztowania odbyły się w Tykocinie, Łapach i Sokołach. Osoby aresztowano m.in. w masowych łapankach, następnie przewieziono do więzienia w Białymstoku, skąd 1 czerwca wyruszały transporty kobiet do obozu koncentracyjnego w Ravensbruck, a mężczyzn do obozu w Gross-Rosen. Następnie przewożono te osoby do innych obozów.
Było to wyjątkowe i przejmujące w swojej wymowie wydarzenie, podczas którego wybrzmiały spisane wspomnienia kobiet, które znalazły się w nieludzkich warunkach i próbowały z godnością przeżyć każdy dzień w niemieckim zniewoleniu.
Publikacja kolportowana jest bezpłatnie.
W celu nabycia proszę się z nami kontaktować mailowo – oben.bialystok@ipn.gov.pl
Źródło: IPN
