Na elewacji Domu Studenta nr 2 Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku stanęły dwa ogromne ogórki pogrążone w rozmowie. Mural „Kiś Ogórki, Nie Emocje”, zrealizowany przez Up To Date Festival we współpracy z Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku i Kliniką Psychiatrii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku, to najnowsza odsłona prowadzonej od lat kampanii Don’t Worry Be Yourself poświęconej otwartej rozmowie o emocjach i zdrowiu psychicznym.
„Rozmowa o emocjach jest jednym z fundamentów profilaktyki zdrowia psychicznego – pomaga lepiej radzić sobie ze stresem, zmniejsza poczucie osamotnienia i sprzyja wcześniejszemu szukaniu pomocy. Inicjatywy takie jak mural „Kiś ogórki, nie emocje” przełamują tabu wokół zdrowia psychicznego, zachęcając do otwartego wyrażania uczuć i budowania kultury, w której proszenie o wsparcie jest oznaką siły, a nie słabości.”
mówi prof. dr hab. n. med. Napoleon Waszkiewicz, kierownik Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Kampania Don’t Worry Be Yourself powstała w 2019 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Pogotowie Kulturalno-Społeczne, organizatora Up To Date Festival, i od tego czasu w charakterystyczny dla festiwalu sposób przypomina, że o emocjach warto mówić głośno. W jej ramach powstał między innymi kultowy już mural „Wyślij Pocztówkę Dla Babci” z wizerunkiem Babci Eugenii przy ulicy Skłodowskiej-Curie, a także nowa, przyjazna najmłodszym pacjentom elewacja Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku, zaprojektowana we współpracy z psychologiem dziecięcym. Hasło „Kiś Ogórki, Nie Emocje” towarzyszy kampanii od 2024 roku – teraz doczekało się własnego, wielkoformatowego muralu.
„Mural „Kiś Ogórki Nie Emocje” to kolejny krok w ramach kampanii „Don’t Worry Be Yourself” prowadzonej przez festiwal Up To Date. Od 2019 roku nieprzerwanie pracujemy nad edukacją w zakresie zdrowia psychicznego, w specyficzny, festiwalowy sposób i tak też powstało hasło będące przesłaniem kolejnego już muralu naszego autorstwa. Niegdyś Babcia Eugenia spoglądająca z muralu Wyślij Pocztówkę Dla Babci, nieco później bajkowe postaci na elewacji Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego oswajające dzieci z leczeniem, a dziś dwa ogórki z mocnym przesłaniem na akademiku Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku – Partnera akcji. Jesteśmy szczęśliwi i dumni, że mamy możliwość wychodzić do społeczeństwa z tym komunikatem i w dużym formacie przekonywać, że warto rozmawiać o emocjach.”
mówi Jędrzej Dondziło, prezes Stowarzyszenia Pogotowie Kulturalno-Społeczne, inicjator przedsięwzięcia
Autorem ilustracji i współtwórca projektu muralu jest Andrzej Rysuje, znany polski rysownik i ilustrator. Na ścianie akademika widnieją dwa antropomorficzne ogórki toczące rozmowę – utrzymane w prostej, ciepłej kresce, charakterystycznej dla jego twórczości. Kompozycja w żartobliwy sposób ilustruje poważny temat: to, co dzieje się z emocjami, gdy zamiast je wyrażać, zamykamy je w sobie – podobnie jak ogórek w zakręconym słoiku.
„Minimalistyczna kreska Andrzeja, który Rysuje, to zaadresowanie kwestii tego, jak bardzo basicowym i prostym przekazem jest dzielenie się sobą z najbliższymi. I ten prosty, choć starszy od rysunków w jaskini Lascaux przekaz, przybiera przeogromną formę, bo porusza bardzo ważny temat. Temat, o którym trzeba mówić z buzią szeroko otwartą, jak u tych ogórków – na wskroś podlaskich ogórków, widocznych z setek metrów. Gdy podejdziecie pod budynek, u jego stóp ukaże się druga przestrzeń percepcji muralu zaprojektowanego tak, by grać dwoma perspektywami: bliską i daleką. Zapraszamy więc bliżej muralu. Zapraszamy bliżej siebie, bo co dwa ogórki, to nie jeden.”
mówi Cezary Chwicewski, dyrektor kreatywny Up To Date Festival, pomysłodawca i współtwórca projektu
Tytuł muralu odwołuje się do zjawiska znanego psychologom jako tłumienie emocji. Można ukryć emocje na twarzy, lecz sama reakcja wciąż pozostaje aktywna w organizmie, tak jak zawartość zakręconego słoika z ogórkami wciąż w nim jest, mimo zamkniętego wieczka. Powszechnie wiadomo, że tłumienie emocji wiąże się z gorszym samopoczuciem oraz silniejszymi objawami lękowymi i depresyjnymi. Twórcy kampanii podkreślają też, że długotrwałe „kiszenie” emocji nie zostaje tylko w głowie – bywa, że objawia się napięciowymi bólami głowy, problemami ze snem czy chronicznym zmęczeniem. A wpływ na zdrowie zarówno psychiczne jak i fizyczne może być znacznie większy.
„Wyrażanie emocji jest ważne dla naszego zdrowia psychicznego. Sam musiałem się tego nauczyć i mi to bardzo pomogło. Dlatego nie zastanawiałem się długo, kiedy dostałem propozycję rozpropagowania tego chwalebnego przekazu. No i bardzo spodobała mi się wizja malowania olbrzymich ogóreczków! :)”
mówi Andrzej Rysuje, twórca ilustracji
Mural to nie jedyny element akcji. Pod adresem www.kisogorkinieemocje.pl powstała specjalna strona internetowa, na której można poznać naukowe podłoże hasła, a przede wszystkim znaleźć numery bezpłatnych telefonów pomocowych dla osób w kryzysie.
Mural na Domu Studenta nr 2 UMB to kolejny dowód na to, że sztuka uliczna w Białymstoku może być czymś więcej niż estetyczną ozdobą przestrzeni – staje się narzędziem edukacji i wsparcia, docierającym do studentów i mieszkańców miasta w miejscu ich codziennego życia. Organizatorzy podkreślają, że rozmowa o emocjach – podobnie jak samo ich przeżywanie – nie powinna być sprawą wstydliwą, lecz jednym z fundamentów zdrowia psychicznego całej społeczności.
Za realizacją muralu stoi Up To Date Festival, we współpracy z Fundacją Don’t Worry Be Yourself, Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku oraz Kliniką Psychiatrii USK w Białymstoku. Jest to pierwszy, ale nie ostatni wspólny projekt, planujemy już kolejne wspólne działania.
Więcej informacji www.kisogorkinieemocje.pl
