Supraślu i Białymstoku trwa cykl międzypokoleniowych warsztatów operowych realizowanych przez Fundację Jutropera w ramach projektu 3xHalka. Women’s Perspective: Litwa, Polska, Włochy. Projekt, inspirowany operą Halka Stanisława Moniuszki, łączy dzieci, młodzież i seniorów we wspólnej pracy twórczej, prowadząc do finałowych wydarzeń performatywnych w przestrzeni publicznej miasta.
Kulminacją warsztatów będą happeningi, które 16 maja o godz. 12:00 przejdą ulicami Supraśla, tworząc wielowątkowe wydarzenie artystyczne rozgrywające się pomiędzy centrum miasta i terenami nad rzeką. Całość została pomyślana jako jedna opowieść, inspirowana wątkami kulturowymi zaczerpniętymi z Halki – postaci operowej, która w projekcie staje się symbolem emocji, wykluczenia, wspólnoty i przemiany.
Happeningi rozpocznie uroczysty pochód chóru, inspirowany historycznym i europejskim kontekstem narodzin opery we Włoszech, który stopniowo przejdzie w bardziej rytualne i emocjonalne działania odwołujące się do polskiej i litewskiej tradycji ludowej i obrzędowości. Następnie narracja skieruje się ku współczesności – najmłodsi uczestnicy projektu wprowadzą do widowiska refleksję nad odpowiedzialnością za przyszłość, relacją człowieka z naturą i pytaniem „co po nas zostanie?”.
W przestrzeni miasta pojawią się muzyka, śpiew, procesje, działania performatywne i symbole zaczerpnięte z kultur Polski, Litwy i Włoch. Happeningi 3xHalka tworzą tym samym spójną narrację prowadzącą widza od historycznych źródeł opery, przez pamięć i tradycję, aż po współczesny komentarz społeczny i ekologiczny.
W warsztatach i finałowych działaniach udział biorą uczniowie Szkoły Podstawowej im. Ferdynanda Mareckiego w Supraślu, członkowie Młodzieżowego Chóru Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku oraz członkowie Klubu Seniora w Supraślu. Gościnnie wystąpi mezzosopranistka Renata Dobosz. Projekt opiera się na idei współpracy międzypokoleniowej i wspólnego tworzenia działań artystycznych przez osoby reprezentujące różne doświadczenia, wrażliwości i perspektywy. Reżyserką finałowych happeningów jest Olena Savchuk, a kuratorem artystycznym projektu – reżyser operowy Michał Znaniecki.
Istotnym elementem projektu jest również jego międzynarodowy charakter. Partnerami merytorycznymi przedsięwzięcia są włoscy i litewscy eksperci związani z muzyką operową i edukacją artystyczną. Ich udział pozwala spojrzeć na Halkę jako na dzieło funkcjonujące w szerokim europejskim kontekście kulturowym i historycznym.
3xHalka w przestrzeni miasta – finałowe happeningi przejdą ulicami Supraśla
„Projekt 3xHalka powstał z przekonania, że opera może być przestrzenią prawdziwego spotkania – ludzi, pokoleń i kultur. Współpraca z partnerami z Włoch i Litwy – Giulią Vannoni, Liną Krėpštaitė i Paolo Patrizim – pozwala nam spojrzeć na Halkę nie tylko jako na dzieło narodowe, lecz jako część wspólnego europejskiego dziedzictwa kultury, co było niezwykle bliskie także samemu Stanisławowi Moniuszce. Warto pamiętać, że kompozytor marzył o tym, by jego opera wybrzmiała również w języku włoskim. Nasze działania warsztatowe wyrastają właśnie z refleksji nad życiem, twórczością i europejskim wymiarem jego muzyki. Dzięki współpracy z Operą i Filharmonią Podlaską – Europejskim Centrum Sztuki w Białymstoku im. Stanisława Moniuszki uczestniczki i uczestnicy warsztatów mogli także obserwować proces powstawania światowej prapremiery Halki w wersji włoskiej i z bliska przyglądać się pracy artystów nad spektaklem. Z perspektywy misji Fundacji Jutropera szczególnie ważna jest dla nas praca z lokalnymi społecznościami – młodzieżą, seniorami oraz mieszkankami i mieszkańcami Supraśla i regionu. Wierzymy, że działania zakorzenione lokalnie mogą mieć siłę oddziaływania daleko wykraczającą poza granice miejsca, w którym powstają. Dziś nabiera to wyjątkowego znaczenia, w przededniu światowej prapremiery Halki w wersji włoskiej. Chcemy, aby ten niezwykły moment stał się impulsem do budowania nowej relacji między operą a współczesnym odbiorcą oraz do ponownego odkrywania twórczości Stanisława Moniuszki w europejskim kontekście” – mówi Magdalena Sowińska, prezeska Fundacji Jutropera.
Projekt 3xHalka realizowany jest przez Fundację Jutropera we współpracy z Operą i Filharmonią Podlaską – Europejskim Centrum Sztuki w Białymstoku im. Stanisława Moniuszki oraz Gminą Supraśl. To nie pierwszy wspólny projekt tych instytucji. 3xHalka kontynuuje i rozwija działania artystyczne angażujące lokalne społeczności, zapoczątkowane podczas Międzynarodowego Festiwalu Metastasio bez granic, realizowanego w latach 2023-2025.
Happeningi 3xHalka rozpoczną się 16 maja o godz. 12.00 przy Starej Plebanii w Supraślu (skrzyżowanie ulic 3 Maja i J. Piłsudskiego).
Wydarzenie ma charakter otwarty i jest zaproszeniem do wspólnego przeżywania sztuki w przestrzeni codzienności.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury SYNERGIE. Edycja 2026.
