Dr Katarzyna Olechno z Zakładu Farmacji Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku otrzymała 49 500 zł z Narodowego Centrum Nauki na opracowanie cienkich lamelek z lekiem przeciwgrzybiczym, przyklejanych do wewnętrznej strony policzka. Nowa postać leku ma usprawnić miejscowe leczenie kandydozy jamy ustnej. Projekt potrwa do sierpnia 2027 r.
Grant pochodzi z konkursu MINIATURA 10 NCN. Badaczka z Zakładu Farmacji Stosowanej UMB przeznaczy pieniądze na stworzenie i przebadanie mukoadhezyjnych, biopolimerowych lamelek podpoliczkowych z lulikonazolem. Pełny tytuł projektu brzmi: „Opracowanie i charakterystyka mukoadhezyjnych, biopolimerowych lamelek podpoliczkowych z lulikonazolem oraz ocena wpływu sieciowania genipiną na ich właściwości farmaceutyczne”.
Cienka lamelka zamiast żelu i płukanki
Kandydoza jamy ustnej to zakażenie wywoływane przede wszystkim przez grzyby z rodzaju Candida. Szczególnym problemem bywa u osób z obniżoną odpornością. Dotychczasowe metody mają swoje ograniczenia. Leczenie ogólnoustrojowe potrafi być długotrwałe i obciążające dla organizmu. Z kolei preparaty aplikowane bezpośrednio w jamie ustnej - żele, zawiesiny czy płukanki - pozostają na błonie śluzowej stosunkowo krótko, co może zmniejszać ich skuteczność.
Pomysł dr Olechno to cienkie lamelki umieszczane po wewnętrznej stronie policzka. Dzięki właściwościom przylegającym do śluzówki lek ma dłużej pozostawać w miejscu podania.
- Dzięki właściwościom mukoadhezyjnym lamelki umożliwią przedłużony kontakt leku z miejscem podania. Może to ograniczyć częstotliwość dawkowania i zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych w porównaniu z leczeniem ogólnoustrojowym. Lamelki są również łatwe w aplikacji, co może ułatwić pacjentom przestrzeganie zaleceń i przełożyć się na większe bezpieczeństwo oraz skuteczność terapii - wyjaśnia dr Katarzyna Olechno.
Genipina i lulikonazol - co kryją nazwy
W projekcie pojawiają się dwie kluczowe substancje. Genipina to naturalny związek pochodzenia roślinnego, który pozwala łączyć i stabilizować struktury polimerowe. Badaczka użyje jej do poprawy wytrzymałości, elastyczności i zdolności przylegania lamelek. Sieciowanie, o którym mowa w tytule projektu, to właśnie takie usztywnianie sieci polimeru, które nadaje materiałowi pożądane właściwości.
Nośnikiem terapii będzie lulikonazol - substancja o wysokiej aktywności przeciwgrzybiczej. Obecnie stosuje się ją w preparatach do leczenia grzybic skóry. W projekcie zostanie ona przeniesiona do nowej, dopoliczkowej postaci leku.
Dorobek białostockiej badaczki
Dr Katarzyna Olechno w pracy naukowej zajmuje się nowoczesnymi doustnymi postaciami leku, w szczególności minitabletkami i cienkimi filmami polimerowymi. Jej wcześniejsze badania dotyczyły m.in. preparatów rozpadających się w jamie ustnej. Takie formy mogą ułatwiać przyjmowanie leków dzieciom, osobom starszym oraz innym pacjentom mającym trudności z połykaniem. Doświadczenie w wytwarzaniu lamelek badaczka zdobywała podczas stażu naukowego na Uniwersytecie w Lublanie w Słowenii.
Czym jest konkurs MINIATURA
MINIATURA to program Narodowego Centrum Nauki, który finansuje pojedyncze działania naukowe - między innymi badania wstępne i pilotażowe, kwerendy, staże czy wyjazdy konsultacyjne. Ma pomagać naukowcom w przygotowaniu gruntu pod większe projekty badawcze. Dziesiąta edycja konkursu, oznaczona jako MINIATURA 10, to kolejna odsłona tego naboru.
