Czy polska wieś może być „smart”? Odpowiedzi na to pytanie poszukają uczestnicy Kongresu Smart Village Polska, który 22 października 2026 roku odbędzie się na Politechnice Białostockiej. Wydarzenie poświęcone przyszłości obszarów wiejskich zgromadzi przedstawicieli nauki, biznesu i administracji publicznej. Partnerami strategicznymi są Ministerstwo Cyfryzacji oraz Województwo Podlaskie.
Zapowiedzią kongresu była konferencja prasowa, która 9 października odbyła się w Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Białostockiej. Wzięli w niej udział m.in. rektor uczelni dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, wiceminister cyfryzacji dr Rafał Rosiński, marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym oraz dr Marta Małecka-Dobrogowska, kierownik zarządzający projektu RURALSTRAT. Spotkanie poprowadził Karol Wasilewski, prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Województwa Podlaskiego.
Cyfryzacja i walka z białymi plamami
Jednym z kluczowych wyzwań wsi pozostaje dostęp do nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej. - Ministerstwo Cyfryzacji podejmuje szereg działań na rzecz smart village. Jest to przede wszystkim likwidacja tzw. białych plam, czyli zapewnienie dostępu do szybkiego, szerokopasmowego internetu dla mieszkańców obszarów wiejskich. Na ten cel przeznaczono ponad 5 miliardów złotych z Krajowego Planu Odbudowy - wyjaśnia wiceminister Rafał Rosiński. Jak dodaje, 85 procent gospodarstw domowych ma już dostęp do szybkiego internetu, a celem jest całkowita likwidacja białych plam do 2030 roku.
Resort stawia też na kompetencje cyfrowe. W ramach programu, który wystartuje w 2027 roku, w niemal każdej gminie w Polsce powstanie ponad 2000 Klubów Rozwoju Cyfrowego, kierowanych głównie do seniorów i osób mających trudności z cyfryzacją.
Nauka w służbie regionu
Tematyka kongresu wpisuje się w projekt RURALSTRAT, realizowany przez zespół ponad 80 naukowców Politechniki Białostockiej. Przedsięwzięcie otrzymało niemal 8 mln zł dofinansowania z programu „Gospostrateg” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a jego zaplecze naukowo-badawcze tworzy wspólnie z uczelnią Sieć Badawcza Łukasiewicz - ITECH Instytut Innowacji i Technologii.
- Jesteśmy uczelnią regionalną, dlatego naszą podstawową misją jest służenie regionowi - poszukiwanie rozwiązań, które będą jak najlepiej rozwijały Podlasie - podkreśla rektor Marta Kosior-Kazberuk. Na znaczenie projektu dla mieszkańców wskazuje marszałek Łukasz Prokorym. - Czekam na te wytyczne chociażby w zakresie rozwoju e-urzędów, telemedycyny, powszechnego dostępu do internetu, a także odnawialnych źródeł energii - mówi. Jak zaznacza, rozwiązania mają zachęcać młodych mieszkańców terenów wiejskich do pozostania w regionie, który mierzy się z depopulacją i starzeniem się społeczeństwa.
