Gmina, która przy blackoucie utrzyma się bez prądu przez 72 godziny. Wieś, która wie, kto komu pomaga, gdy padnie łączność. I przypomnienie, że najsłabszym ogniwem cyberbezpieczeństwa jest człowiek, a nie system. To wątki Międzynarodowego Forum „Via Carpatia Smart Resilience”, które 19 i 20 listopada odbywa się na Politechnice Białostockiej.
Dwa wydarzenia w jednym
Forum połączyło III Forum Nauka-Biznes-Społeczeństwo z IX Konferencją Naukowo-Techniczną TEFEN’2026. Na uczelni spotkali się przedstawiciele nauki, biznesu i samorządów oraz eksperci od cyberbezpieczeństwa, automatyki i energetyki. Tematem przewodnim jest odporność regionu w czasach cyfryzacji, w tym ochrona infrastruktury krytycznej.
Gmina samowystarczalna przez 72 godziny
Najbardziej konkretny projekt, o którym mówiono w Białymstoku, dotyczy gminy zdolnej działać bez zasilania z zewnątrz przez krytyczne trzy doby. Naukowcy z Politechniki planują złożyć wniosek wdrożeniowy do oceny do lutego, a realizację w regionie przewidują na drugą połowę 2027 roku.
Drugi wątek to technologie podwójnego zastosowania, cywilnego i obronnego.
- Kluczowym wątkiem edycji są technologie dual-use, o podwójnym zastosowaniu cywilnym i obronnym, oraz bezpieczeństwo cyfrowe. Prezentujemy badania naukowe i konkretne rozwiązania techniczne wspierające niezależność energetyczną, mówi dr hab. inż. Maciej Zajkowski, prof. PB, dyrektor Centrum Transferu Technologii Politechniki Białostockiej.
Odporna wieś zaczyna się od sąsiadów
Projekt RuralStrat, dofinansowany kwotą blisko 8 milionów złotych z programu NCBR „Gospostrateg”, zaczynał od inteligentnych wsi, a skończył na odporności.
- Fundamentem tej odporności są ludzie: zintegrowana społeczność lokalna, która potrafi się komunikować i ma jasno podzielone role, tłumaczy dr Łukasz Nazarko z Wydziału Inżynierii Zarządzania PB. Jako przykład podaje Karakule w gminie Supraśl, gdzie mieszkańcy na poziomie sołectwa uczą się pierwszej pomocy i współpracy ze strażą oraz wojskiem. Podobne rozwiązania badacze widzieli w Finlandii, gdzie lokalne kluby i chóry stają się punktami ewakuacyjnymi.
Kerkoporta, czyli furtka, przez którą upadło miasto
W dyskusji o cyberbezpieczeństwie wrócił obraz z historii Konstantynopola, zdobytego przez niezamkniętą furtkę.
- Każdy z nas ma swoją kerkoportę, przestrzega Arkadiusz Cempura z firmy INNERGO Systems. - Jedziemy pociągiem, przeglądamy umowy, a ktoś z tyłu może patrzeć i zrobić zdjęcie. Rozmawiamy w taksówce, nie wiemy, dla kogo pracuje taksówkarz. Najsłabszym elementem rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa jest człowiek.
Od cyfrowych bliźniaków do gorsetów dla dzieci
Uczelnia pokazała też, co z badań trafia na rynek. Instytut Inżynierii Biomedycznej wdrożył metodologię projektowania gorsetów ortopedycznych dla dzieci ze skoliozą: skaner rejestruje prawidłowe ułożenie ciała, a oprogramowanie projektuje gorset.
- Produkt jest, działa. To pokazuje, że rezultaty naszej pracy nie pozostają w murach uczelni, mówi prof. dr hab. inż. Jolanta Pauk, dyrektor Instytutu.
Na uczelni uruchomiono też Bioelektro Platform, opisywaną jako pierwsze w Polsce otwarte kompendium łączące naukowców, przedsiębiorców i placówki medyczne.
Forum realizowane jest w ramach zlecenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Politechniczna Sieć VIA CARPATIA” edycja II na lata 2026-2030. Organizatorami są Wydział Mechaniczny i Wydział Elektryczny PB we współpracy z firmą INNERGO Systems.






