UMB otrzyma blisko 48 mln zł dofinansowania w ramach Funduszy Europejskich dla Podlaskiego na budowę Centrum Medycyny Nowej Generacji (skr. CMNG). Nowa infrastruktura pozwoli prowadzić zaawansowane badania z obszaru medycyny precyzyjnej, diagnostyki molekularnej, biotechnologii, bioanaliz, a także badania nad chorobami cywilizacyjnymi, biomarkerami oraz zdrową żywnością funkcjonalną. To ważny krok dla rozwoju nauki i innowacji w regionie – inwestycja w kompetencje, które przełożą się na lepszą profilaktykę, skuteczniejsze terapie spersonalizowane oraz bliższą współpracę nauki z biznesem. Dzisiaj (22 września 2025 r.) w Pałacu Branickich przedstawiciele Uczelni i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego podpisali stosowną umowę.
W konferencji prasowej poprzedzającej podpisanie umowy uczestniczyli: Poseł na Sejm RP Krzysztof Truskolaski, Marszałek Województwa Podlaskiego Łukasz Prokorym, Wicemarszałek Marek Malinowski, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku prof. Marcin Moniuszko, Prorektor ds. rozwoju i współpracy z otoczeniem gospodarczym prof. Katarzyna Socha oraz Prorektor ds. medycyny cyfrowej i badań klinicznych prof. Adam Krętowski.
Marszałek Łukasz Prokorym szczególnie podkreślił znaczenie projektu dla rozwoju podlaskich uczelni, jak również dla mieszkańców Białegostoku oraz całego województwa.
Rozwój podlaskich uczelni jest filarem rozwoju naszego regionu. Takie umowy jak ta dzisiejsza w Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku (…), to jest przykład, że nasze uczelnie stają się najnowocześniejszymi nie tylko w Polsce, ale też poza granicami, a centra medyczne czy laboratoria nie tylko pozwolą badać, rozwijać się naukowcom, studentom, ale także mają wpływ na nasze codzienne życie, na nasze zdrowie i nasze lepsze samopoczucie – mówił Marszałek Województwa Podlaskiego Łukasz Prokorym.
48 mln zł dla UMB na Centrum Medycyny Nowej Generacji
Centrum Medycyny Nowej Generacji będzie miejscem, w którym na podstawie bardzo precyzyjnych badań będzie można dopasować terapię, wskazać rodzaj diety, czy zalecić aktywność fizyczną, w zależności od wyników i indywidualnych uwarunkowań.
Rektor UMB, prof. Marcin Moniuszko wskazał, że dzięki tej inwestycji będziemy mogli wyniki badań podstawowych bezpośrednio wdrażać u pacjentów – zarówno mieszkańców Białegostoku, jak i całego województwa podlaskiego. Uzyskane, wysoko specjalistyczne dane pozwolą na precyzyjne, indywidualne interwencje prewencyjne, oparte choćby na odpowiednio dobranej diecie czy właściwym rodzaju aktywności fizycznej. Z podejścia opartego na przypuszczeniach przejdziemy do medycyny opartej na faktach, możliwych do uzyskania dzięki aparaturze wchodzącej w skład tego projektu.
Na czym polega rewolucyjność projektu?
Proponujemy interwencje pacjentom i osobom zagrożonym chorobami nie według ogólnych zasad, lecz w oparciu o dokładnie zbadany profil genomowy i metaboliczny każdej osoby. Jestem przekonany, że w tym kierunku podąży cała medycyna – nie tylko interwencyjna, ale i prewencyjna – dostosowując formy terapii, profilaktyki, diety i aktywności fizycznej do konkretnych osób – wyjaśnił prof. Moniuszko.
I właśnie tym zajmować ma się przede wszystkim Instytut Medycyny Precyzyjnej, powołany w ramach CMNG. Prof. Adam Krętowski, Prorektor UMB ds. medycyny cyfrowej i badań klinicznych, pytany, czy to już „medycyna szyta na miarę”, odpowiedział:
Dokładnie tak, bo najważniejszy jest człowiek, najważniejszy jest pacjent (…) chcemy dla każdego znaleźć właściwy sposób terapii czy prewencji. I oczywiście w wielu chorobach tak zwanych dietozależnych, cukrzycy, chorobach sercowo-naczyniowych, te czynniki behawioralne, czyli właśnie dieta, aktywność fizyczna, ale także sen, są równie ważne jak tabletki (…) Dzięki tym badaniom będziemy starali się znaleźć dla każdego z nas, dla każdego pacjenta, właściwe leczenie – mówił prof. Krętowski.
Z kolei w ramach innej jednostki – Laboratorium Dietetyki Precyzyjnej – powstanie m.in. pracownia projektowania żywności funkcjonalnej, o której opowiedziała prof. Katarzyna Socha, Prorektor ds. rozwoju i współpracy z otoczeniem gospodarczym UMB.
Dzięki aparaturze zakupionej z tego projektu będziemy mogli tworzyć produkty, które zachowają cenne witaminy i antyoksydanty, a jednocześnie będą miały odpowiednie walory, tak aby realnie wpływały na zdrowie i były chętnie wybierane przez konsumentów. Oprócz tego planujemy warsztaty kulinarne dla pacjentów, gabinet dietetyczny oraz laboratorium badań sensorycznych – mówiła.
Profesor Socha dodała, że nowe laboratorium – z pracownią projektowania żywności funkcjonalnej – będzie nie tylko miejscem tworzenia innowacyjnych, prozdrowotnych produktów, ale też przestrzenią współpracy z podlaskimi przedsiębiorcami i producentami żywności. To tu naukowcy i biznes będą mogli wspólnie rozwijać i komercjalizować badania nad żywnością o udowodnionych walorach zdrowotnych, zachowując najwyższe standardy smaku i jakości, bowiem CMNG jest jednym z kluczowych przedsięwzięć ujętych w Kontrakcie Programowym dla Województwa Podlaskiego. Projekt zakłada ścisłą współpracę z sektorem rolno-spożywczym (m.in. w ramach inicjatywy Dolina Rolnicza 4.0) oraz przemysłem farmaceutycznym, tworząc w regionie unikalny w skali kraju ekosystem do prowadzenia badań oraz świadczenia zaawansowanych usług dla biznesu.
Projekt „Centrum Medycyny Nowej Generacji (skr. CMNG) – rozwój innowacji i potencjału badawczo-rozwojowego województwa podlaskiego” realizowany będzie od września bieżącego roku (2025) do marca 2028.
Wartość całkowita przedsięwzięcia wynosi 51,9 mln zł, z czego 47,5 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Podlaskiego. Środki obejmą budowę i wyposażenie trzech nowoczesnych jednostek: Instytutu Medycyny Precyzyjnej, Laboratorium Badań Funkcjonalnych oraz Laboratorium Proteomiki i Bioanaliz.
Centrum Medycyny Nowej Generacji będzie się znajdować na terenie kampusu szpitali uniwersyteckich.
Źródło: UMB
