W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej mieszkańcy Podlaskiego oddali hołd żołnierzom walczącym w obronie kraju oraz ofiarom wojny. Uroczystości odbyły się między innymi w Białymstoku i Suwałkach.
Białystok: Wysoki Stoczek i Dolina Pamięci
W uroczystościach przy Pomniku Obrońców Białegostoku na Wysokim Stoczku uczestniczyła wicemarszałek Wiesława Burnos. Członek zarządu województwa Jacek Piorunek złożył kwiaty i zapalił znicze w Dolinie Pamięci przy Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.
W samym mieście dzień upamiętniono także sygnałem syren, o czym pisaliśmy wcześniej.
Suwałki: pomnik Żołnierzy Września
Suwalskie obchody odbyły się pod pomnikiem Żołnierzy Września 1939 roku przy ulicy Wojska Polskiego. Przy pomniku zgromadzili się przedstawiciele lokalnego samorządu, służb mundurowych i instytucji, kombatanci oraz młodzież.
Obecność uczniów przy takich uroczystościach ma wymiar szczególny akurat 1 września, kiedy ten sam dzień jest dla nich początkiem roku szkolnego. Dla pokolenia dzisiejszych licealistów rok 1939 to wydarzenie oddalone o cztery pokolenia.
Co wydarzyło się 1 września 1939 roku
1 września 1939 roku o godzinie czwartej Niemcy zaatakowały Polskę, rozpoczynając II wojnę światową. Pierwszymi celami niemieckiego uderzenia były Wieluń i Westerplatte.
Kilkanaście dni później, 17 września, do Polski od wschodu wkroczyła Armia Czerwona, realizując ustalenia paktu Ribbentrop-Mołotow. Kraj został zaatakowany z dwóch stron i rozpoczęła się okupacja jego terytorium.
Wojna trwała do 1945 roku. Był to największy konflikt zbrojny w dziejach, który pochłonął życie milionów ludzi. Polska poniosła w nim ogromne straty ludzkie i materialne.
Dlaczego obchody odbywają się przy pomnikach, a nie na cmentarzach
Wrześniowe uroczystości mają w Polsce utrwaloną formę: składanie kwiatów i zapalanie zniczy przy pomnikach upamiętniających obrońców i ofiary, z udziałem samorządu, wojska, służb mundurowych i kombatantów. Odróżnia je to od obchodów listopadowych, które mają charakter bardziej prywatny i rodzinny.
Pomniki wybierane na miejsce obchodów zwykle wiążą się z konkretnym wydarzeniem z historii danej miejscowości, a nie z ogólną symboliką wojny. Dlatego lista miejsc, w których 1 września składa się kwiaty, różni się w każdym mieście.
Kombatanci, których jest coraz mniej
Stałym elementem wrześniowych uroczystości jest obecność kombatantów. Osoby, które pamiętają wrzesień 1939 roku jako świadkowie, mają dziś ponad dziewięćdziesiąt lat, a ich udział w obchodach z każdym rokiem jest rzadszy.
To zmienia charakter tych spotkań. Coraz częściej głównym adresatem uroczystości nie są uczestnicy wydarzeń, lecz młodzież, dla której jest to jedyna forma bezpośredniego kontaktu z tą historią poza podręcznikiem.
Dlaczego wschodnia granica pamięta inaczej
Dla Podlaskiego data 17 września jest równie ważna jak 1 września. Region znalazł się wówczas pod okupacją sowiecką, a kolejne lata przyniosły deportacje mieszkańców w głąb Związku Radzieckiego. Historia tej ziemi w latach 1939-1945 to dwie okupacje następujące po sobie, a nie jedna.
Dlatego wrześniowe obchody w tej części kraju rzadko kończą się na przypomnieniu ataku z zachodu. Pomniki, przy których dziś zapalono znicze, upamiętniają obrońców, ofiary cywilne i zesłańców jednocześnie.
Źródło: podlaskie.eu, um.suwalki.pl
