Proboszcz z Jabłoni Kościelnej (gm. Nowe Piekuty) został pośmiertnie wyróżniony przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tytułem „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata”. Jest on przyznawany osobom, które w czasie II wojny światowej ratowały Żydów przed nazistami. Medal i dyplom z rąk ambasadora Izraela w Polsce Yacova Livne przyjął krewny księdza Ryszard Kruszewski. Uroczystość odbyła się we wtorek, 9 maja, w Szkole Podstawowej w Jabłoni Kościelnej. Uczestniczył w niej członek zarządu Marek Malinowski.
Jak przypomniał w swoim wystąpieniu, na każdym medalu wręczanym Sprawiedliwemu, prócz nazwiska odznaczonego, widnieją słowa z Talmudu: „Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat”. Jedną z tych osób „ratujących świat” był właśnie ks. proboszcz Adolf Kruszewski.
Światła nadziei
Podczas uroczystości wielokrotnie wspominano o bohaterskich czynach proboszcza z Jabłoni Kościelnej, który podczas okupacji narażał swoje życie, by ratować innych, a jego plebania była miejscem schronienia dla prześladowanych Żydów. O tych czynach świadczyły słowa świadków, przytoczone w montażu słowno-muzycznym.
Po części artystycznej przyszedł czas na wręczenie medalu i dyplomu, który 5 grudnia 2022 r. specjalna komisja Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie przyznała pośmiertnie księdzu (zmarł w 1970 r.). Odznaczenie przekazał Yacov Livne, ambasador Izraela w Polsce.
- W kompletnej ciemności, jak nastała w Europie w czasie II wojny światowej, były światła nadziei. To „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” - mówił ambasador. - Ratowanie Żydów było wtedy bardzo niebezpieczne, ludzie ryzykowali swoim życiem i życiem swoich rodzin. Nikt z nas nie wie, co by uczynił w takiej sytuacji. Dlatego pamiętamy bohaterstwo, nawet 80 lat później. I zawsze będziemy pamiętać.
Prawnuk stryjeczny księdza - Ryszard Kruszewski, który jako przedstawiciel najbliższej rodziny przyjmował medal, nie krył wzruszenia.
- Ks. Adolf był bratem mojego dziadka, ale przede wszystkim wspaniałym, wielkim człowiekiem. Zasłużył na to wyróżnienie - przyznał krewny proboszcza.
- Jest wzorem do naśladowania, ale ten medal był dla nas niespodzianką. Myśleliśmy, że jego czyny odeszły w niepamięć - dodała Iwona Kruszewska, żona Ryszarda.
Ważny dzień dla całej społeczności
Marek Kaczyński, wójt gminy Nowe Piekuty, powiedział, że ks. Adolf był przez 41 lat proboszczem jego rodzinnej parafii. O tym, że ratował Żydów przed zagładą, wiedzieli wszyscy mieszkańcy.
- Dlatego to ogromnie ważne, że starania o odznaczenie ks. Adolfa Kruszewskiego przyniosły skutek. Ten medal ma wielkie znaczenia dla całej społeczności Jabłoni Kościelnej i gminy Nowe Piekuty. W pewien sposób to nagroda dla wszystkich osób, które ratowały na tych terenach Żydów w czasie II wojny światowej i narażały swoje życie. To szczególny dla nas dzień - stwierdził Marek Kaczyński.
W uroczystości wzięli udział m.in.: wicewojewoda Tomasz Madras, przedstawiciele duchowieństwa, samorządowcy oraz mieszkańcy.
- Mam nadzieję, że ta uroczystość, jako swoista żywa lekcja historii, pozostanie w pamięci i będziemy w naszym codziennym życiu naśladowali postawy reprezentowane przez odznaczonego dziś bohatera - ks. Kruszewskiego - zakończyła uroczystość Katarzyna Mantur, wicedyrektor Szkoły Podstawowej w Jabłoni Kościelnej.
Tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” przyznawany jest przez państwo Izrael osobom nieżydowskiego pochodzenia z całego świata za bezinteresowną pomoc udzielaną Żydom prześladowanym przez nazistowskie Niemcy podczas II wojny światowej. Dotychczas tytuł Sprawiedliwego otrzymało ponad 28 tys. osób z 51 krajów, w tym ponad 7 tys. Polaków. Ich nazwiska zostają wyryte na pamiątkowej tablicy w Ogrodzie Sprawiedliwych w Jerozolimie.
Źródło/Fot.: Województwo Podlaskie
