Podlaski Urząd Wojewódzki rozpoczął kampanię edukacyjną „Babcia Kryzysia”. Jej bohaterką jest starsza mieszkanka regionu, która tłumaczy, jak przygotować dom na sytuację kryzysową i przetrwać pierwsze 72 godziny bez prądu, wody i pomocy z zewnątrz.
Kampania jest częścią Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Materiały mają trafić do mieszkańców województwa w formie filmów i porad publikowanych w internecie.
Reguła 72 godzin
Liczba, wokół której zbudowano przekaz, nie jest przypadkowa. Trzy doby to okres, po którym służby zwykle docierają do wszystkich poszkodowanych przy rozległej awarii lub klęsce żywiołowej. Przez ten czas gospodarstwo domowe powinno poradzić sobie samodzielnie.
W praktyce oznacza to zapas wody, żywności niewymagającej gotowania, leków, latarki z zapasowymi bateriami, radia na baterie i dokumentów w jednym miejscu. Elementy proste, a jednocześnie takie, o których większość gospodarstw przypomina sobie dopiero w trakcie awarii.
Dlaczego babcia, a nie ekspert
Wybór bohaterki to świadoma decyzja komunikacyjna. Poradniki kryzysowe pisane językiem urzędowym mają ograniczony zasięg, bo czyta je głównie ten, kto i tak interesuje się tematem. Postać starszej kobiety udzielającej rad z pozycji domowego doświadczenia obniża próg wejścia.
W rolę Babci Kryzysi wcieliła się Anna Trochimczyk z Koła Gospodyń Wiejskich „Ale Babki” ze Słuczanki, która zgodziła się wystąpić w kampanii nieodpłatnie.
Na konferencji zapowiadającej przedsięwzięcie wystąpili wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, zastępca komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej starszy brygadier Marcin Wierel oraz psycholog Justyna Baluk.
Element, o którym się nie mówi
Obecność psychologa wśród prelegentów nie jest dodatkiem. W relacjach z realnych zdarzeń kryzysowych powtarza się ten sam motyw: największym problemem bywa nie brak zapasów, lecz dezorientacja i panika w pierwszych godzinach.
Osoba, która wcześniej przemyślała, gdzie leży apteczka i jak skontaktuje się z rodziną przy braku zasięgu, działa spokojniej. Przygotowanie ma więc wymiar psychologiczny, a nie wyłącznie zaopatrzeniowy, i to właśnie ten aspekt najtrudniej przekazać w materiałach informacyjnych.
Gdzie szukać materiałów
Film otwierający kampanię jest dostępny w serwisie YouTube pod adresem youtu.be/qj1pwAi5LFU. Pozostałe materiały Podlaski Urząd Wojewódzki publikuje na swoich stronach w serwisie gov.pl.
Skuteczność takich działań weryfikuje dopiero zdarzenie. Sprawdzianem nie będzie liczba wyświetleń filmu, lecz to, czy przy najbliższej wielogodzinnej awarii prądu mieszkańcy będą mieli pod ręką latarkę, wodę i naładowany powerbank.
Eksperci od zarządzania kryzysowego zwracają uwagę, że lista podstawowego wyposażenia zmieniła się w ostatnich latach. Do klasycznych zapasów doszły powerbank i naładowana latarka czołowa, a odradza się poleganie wyłącznie na telefonie: przy przeciążonej sieci komórkowej radio na baterie bywa jedynym źródłem komunikatów.
Kampania trafia do mieszkańców w momencie, w którym temat gotowości kryzysowej wrócił do debaty publicznej za sprawą awarii energetycznych i gwałtownych zjawisk pogodowych. Wcześniejsze akcje tego typu miały zwykle formę ulotek, a materiał wideo pozwala dotrzeć do odbiorców przez media społecznościowe.
