Dwie umowy, dwóch zupełnie różnych beneficjentów i razem ponad 545 tysięcy złotych. Wicemarszałek Wiesława Burnos podpisała je we wtorek, 10 listopada. Pieniądze pochodzą z puli trzech milionów złotych zarezerwowanej wyłącznie dla mniejszych miejscowości, co oznacza, że jeden powiat sięgnął po blisko jedną piątą całości.
Dofinansowanie przyznano w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027, w projekcie strategicznym „Ochrona i przywracanie różnorodności biologicznej i krajobrazowej oraz funkcji ekosystemów na terenie województwa podlaskiego”. Województwo występuje w nim jako partner strategiczny. Przy podpisaniu umów obecny był dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska Janusz Bobik.
Krynki: ponad 245 tysięcy na park, który stoi na rondzie
Beneficjentem pierwszej umowy jest Miasto Krynki, reprezentowane przez burmistrz Jolantę Gudalewską. Przedsięwzięcie dotyczy ochrony i odbudowy bioróżnorodności Parku na Rondzie.
Zakres prac obejmuje pielęgnację drzew, utworzenie łąk kwietnych, wprowadzenie rodzimej roślinności oraz przygotowanie warunków dla ptaków, owadów i pszczół. Do tego dochodzą działania edukacyjne: tablice informacyjne i warsztaty przyrodnicze.
Dlaczego łąka kwietna nie jest zaniedbanym trawnikiem
Ta część budzi zwykle najwięcej nieporozumień. Trawnik koszony co dwa tygodnie wygląda schludnie, ale z punktu widzenia przyrody jest niemal pusty. Rośliny nie dochodzą do kwitnienia, więc nie ma pyłku ani nektaru, a owady nie mają z czego żyć.
Łąka kwietna działa odwrotnie. Kosi się ją rzadko, zwykle raz albo dwa razy w roku, a gatunki dobiera się tak, żeby kwitły kolejno przez cały sezon. Dla pszczół i innych zapylaczy oznacza to pożytek rozłożony na miesiące, a nie jeden krótki okres.
Przy okazji zmienia się gospodarka wodna takiego terenu. Głębiej ukorzenione rośliny lepiej zatrzymują wodę po opadach i są znacznie odporniejsze na suszę niż darń trawnikowa, która przy kilku tygodniach bez deszczu po prostu zasycha.
Dobór rodzimych gatunków ma swoje uzasadnienie praktyczne. Rośliny, które rosną w regionie od dawna, są przystosowane do lokalnego klimatu i gleby, a miejscowe owady i ptaki potrafią z nich korzystać. Gatunki ozdobne sprowadzone z innej strefy często są dla tej fauny bezużyteczne.
Janowszczyzna: blisko 300 tysięcy na park sensoryczny
Druga umowa trafiła do Społeczno-Oświatowego Stowarzyszenia Pomocy Pokrzywdzonym i Niepełnosprawnym „EDUKATOR”, które reprezentował sekretarz stowarzyszenia Bartłomiej Żebrowski. Na planszy prezentowanej podczas podpisania widnieje dokładna kwota grantu: 299 663,33 zł.
Park sensoryczny powstanie przy Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi, którą kieruje dyrektor Janusz Pawłowski. Ma służyć terenowym lekcjom przyrody, biologii i geografii, a także zajęciom specjalistycznym.
Co to znaczy „sensoryczny”
Park sensoryczny projektuje się tak, żeby angażował kolejno różne zmysły, nie tylko wzrok. Rośliny dobiera się pod zapach i pod to, jak reagują na dotyk, nawierzchnie różnicuje się tak, żeby inaczej czuć je pod stopą, a elementy wodne i dźwiękowe dodaje się po to, żeby dawały się usłyszeć.
Przy oddziałach integracyjnych nie jest to ozdoba. Dla ucznia z niepełnosprawnością wzroku ogród, w którym rozpoznaje się rośliny po zapachu i fakturze liścia, jest dostępny w sposób, w jaki zwykły zieleniec nie jest. Dla dziecka z zaburzeniami integracji sensorycznej uporządkowany zestaw bodźców to narzędzie pracy terapeutycznej.
Stąd wynika też powiązanie z lekcjami przedmiotowymi. Przyroda prowadzona na zewnątrz, na roślinach, które można obejść i dotknąć, jest dla części uczniów po prostu łatwiejsza do przyswojenia niż ta sama treść z podręcznika.
Dlaczego ta pula jest zarezerwowana dla mniejszych miejscowości
Granty w ramach projektu rozdzielono w ramach trzech milionów złotych przeznaczonych dla mniejszych miejscowości. To rozwiązanie, które w praktyce rozstrzyga, kto dostanie pieniądze.
W otwartym konkursie gmina wiejska rzadko wygrywa z dużym miastem, bo za wnioskiem miasta stoi wydział przygotowany do pisania projektów unijnych. Wydzielenie osobnej puli oznacza, że Krynki i Janowszczyzna konkurują z podobnymi sobie, a nie z Białymstokiem.
Dwie umowy z jednego powiatu na niemal piątą część całej puli pokazują, że w tej formule da się skutecznie sięgnąć po środki także poza większymi ośrodkami.
Zdjęcia: Paweł Krukowski / UMWP
