Miejska spółka LECH uruchomiła w Zakładzie Utylizacji Odpadów Komunalnych w Hryniewiczach doświadczalną linię produkcji Ekologicznej Płyty Kompozytowej (EPK). Powstaje ona z kartonów po napojach i folii polietylenowej, a pierwsze wykonane z niej ławki stanęły w Białymstoku 28 lipca.
To kolejny krok miasta w stronę gospodarki obiegu zamkniętego, czyli takiej, w której odpady wracają do użytku zamiast trafiać na składowisko. Technologia powstała dzięki współpracy spółki LECH z naukowcami Politechniki Poznańskiej.
To przykład innowacji, która powstała z myślą o środowisku, ale ma też bardzo praktyczny wymiar. Z odpadów, które do tej pory były jednymi z najtrudniejszych do zagospodarowania, powstaje trwały materiał o szerokim zastosowaniu - mówi prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski. - Cieszę się, że to właśnie miejska spółka LECH wdrożyła rozwiązanie, które może stać się inspiracją dla innych samorządów i przedsiębiorstw.
Z czego i jak powstaje EPK
Płyta powstaje z rozdrobnionych kartonów po napojach (70%) oraz folii polietylenowej (30%). To materiały uchodzące za trudne w recyklingu - kartony po napojach łączą kilka warstw surowców, a cienka folia jest kłopotliwa do przetworzenia.
Proces jest kilkuetapowy: odpady są rozdrabniane, suszone, mieszane w odpowiednich proporcjach, a następnie prasowane pod wysokim ciśnieniem w temperaturze około 230°C. Gotowa płyta ma wymiary 2×1 m i grubość od 6 do 20 mm.
Produkt uzyskał wymagane atesty. Wydane w 2026 r. Pozwolenie Zintegrowane pozwoliło na utratę statusu odpadu, dzięki czemu EPK można legalnie sprzedawać.
Gdzie stanęły pierwsze ławki
Pierwsze ławki z EPK pojawiły się w przestrzeni miasta 28 lipca: dwie na skwerze przy ul. Lipowej (przy cerkwi Św. Mikołaja), jedna przy Alei Bluesa i jedna na skwerze przy Pałacyku Gościnnym. Spółka proponuje też poidełka z EPK dla zwierząt.
Ławki są dla mieszkańców, ale mamy też propozycję dla ich czworonożnych przyjaciół. To poidełka z płyty EPK dla zwierząt, przydatne zwłaszcza podczas spacerów w upalne dni - mówi zastępca prezydenta Tomasz Klim. - Województwo podlaskie jest liderem recyklingu. Białystok poddaje recyklingowi 53 procent odpadów. To doskonały wynik w skali kraju.
Zamiast MDF i OSB - szerokie zastosowanie
Możliwości wykorzystania EPK są szerokie. Płyta może zastąpić materiały drewnopochodne, takie jak MDF czy OSB, znane m.in. z meblarstwa i budownictwa. Sprawdzi się w budownictwie, transporcie, logistyce, meblarstwie i małej architekturze.
Można z niej wykonywać panele techniczne i dźwiękochłonne, elementy magazynowe, palety, zabezpieczenia transportowe, a także ławki, tarasy, pomosty czy nośniki reklamowe.
To nie ostatnie słowo spółki
Płyty i to, do czego można je wykorzystać, to nie wszystko, co proponuje spółka LECH. Utworzyliśmy nowoczesną kompostownię, oferujemy kruszywo z recyklingu dla branży budowlanej. I to nie jest nasze ostatnie słowo w tym temacie - podkreśla prezes spółki LECH Michał Stefanowicz.
Nowa technologia to kolejny element rozwijanego przez PUHP LECH systemu gospodarowania odpadami, którego celem jest zwiększanie poziomu recyklingu i lepsze wykorzystanie surowców.
Zdjęcia: UM Białystok
