W sobotę 23 sierpnia 2026 r. o godz. 17:00 spod Teatru Dramatycznego im. A. Węgierki w Białymstoku wyruszy jubileuszowa, 10. edycja Peletonu Pamięci. To edukacyjno-historyczny przejazd rowerowy organizowany przez Muzeum Pamięci Sybiru. Trasa liczy około 8 km, a udział jest otwarty dla całych rodzin.
Peleton Pamięci nie jest wyścigiem sportowym. To spokojny przejazd, który łączy rekreację z poznawaniem historii miasta oraz losów jego mieszkańców podczas II wojny światowej i w okresie represji sowieckich.
Żywa lekcja historii, nie wyścig
Tegoroczna trasa liczy około 8 km – to dystans, który pokonają także dzieci i osoby starsze. Poza rowerami można poruszać się na hulajnogach, rolkach czy wrotkach. Uczestnicy odwiedzą miejsca znane z pierwszych edycji, jak również zupełnie nowe lokalizacje.
Zachęcamy do udziału całe rodziny. Peleton Pamięci stał się już białostocką tradycją i wyjątkową, żywą lekcją historii w przestrzeni miejskiej – powiedział prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski. – To doskonała okazja, żeby w aktywnej formie pogłębić wiedzę o losach dawnych mieszkańców naszego miasta.
Wydarzenie wyróżnia się tym, że zamiast tradycyjnej lekcji uczestnicy poznają przeszłość w miejscach, w których rozgrywały się opisywane wydarzenia. Dzięki temu ma charakter edukacyjny, społeczny i rekreacyjny zarazem.
Data nieprzypadkowa
Idea wydarzenia nawiązuje do 23 sierpnia 1939 r. – dnia podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow. To porozumienie III Rzeszy i Związku Sowieckiego doprowadziło do podziału Europy Środkowo-Wschodniej i zapoczątkowało falę okupacji oraz represji wobec mieszkańców regionu.
W 2025 r. motywem przewodnim była 85. rocznica Zbrodni Katyńskiej, a na trasie prezentowano m.in. replikę tzw. „czarnego worona” – więziennego pojazdu używanego w ZSRR.
Wymiar międzynarodowy
Od 2022 roku Peleton Pamięci ma charakter międzynarodowy. Podobne przejazdy odbywają się w tym roku w kilku europejskich miastach: 19 sierpnia w Rydze, 20 sierpnia w Tallinie, 21 sierpnia w Wilnie oraz 30 sierpnia w mołdawskim Kiszyniowie. Podczas białostockiej odsłony na trasę wyruszą również reprezentanci m.in. Litwy i Łotwy.
Międzynarodowy Peleton Pamięci to jedna z naszych najważniejszych inicjatyw, która łączy instytucje i uczestników z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, by wspólnie upamiętniać ofiary sowieckiej agresji i represji – podkreślił dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru Wojciech Śleszyński. – Mieszkańcy tej części Europy muszą mówić o swojej historii pod okupacją sowiecką jednym głosem, by nie dopuścić do jej powtórzenia. To właśnie jest cel Peletonu Pamięci, który został zapoczątkowany w Białymstoku.
Jak wziąć udział
Aby dołączyć do przejazdu, należy zarejestrować się poprzez formularz, do którego link znajduje się na stronie internetowej Muzeum Pamięci Sybiru. Start zaplanowano na godz. 17:00 na placu przed Teatrem Dramatycznym im. A. Węgierki.
